Kultura i język w tłumaczeniu specjalistycznym

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Zawód tłumacza jest niezwykle interesującym zajęciem. Profesjonaliści zdają sobie doskonale sprawę z odpowiedzialności, która ciąży na ich barkach.

Jedną z głównych i zarazem priorytetowych ról tłumacza jest pośrednictwo między różnorodnymi językami. Jednakże translatoryka to nie tylko przetłumaczenie danego tekstu. Osoba wykonująca zawód tłumacza powinna pamiętać o tym, że pośredniczy ona również pomiędzy odmiennymi kulturami. Jedną z najważniejszych cech w tym zawodzie jest kompetencja przedmiotowa i to zarówno językowa jak i kulturowa. W poniższym artykule spróbuje odpowiedź na pytanie: Jaka jest rola transferu kulturowego w tłumaczeniu tekstów?

Ogół norm jakimi powinien kierować się tłumacz

Na rynku usług translatorskich możemy się spotkać z wielorakimi tłumaczeniami. Począwszy od tłumaczeń ogólnych, religijnych, literackich aż do prawnych. Każde z tych tłumaczeń wymaga profesjonalnego podejścia. Jednak w tym artykule chciałabym skupić się na tłumaczeniach specjalistycznych. Osoby, podejmujące zlecenia w tym obszarze poświęcają więcej czasu na swoją pracę. Przy specjalistycznym języku niezwykle istotne są różne źródła, z których tłumacz może czerpać wiedzę.

Tłumacze specjalistyczni, wykonując swoją pracę kierują się niezwykle istotnymi zasadami. Poniżej wymienię trzy najważniejsze:

  • Informacje – tekst powinien być przekazany w klarowny sposób, tak, aby każdy, kto go czyta był w stanie go zrozumieć. Informacje te muszą dotrzeć do czytelnika/klienta.
  • Odbiorca – tekst wyjściowy jest przeznaczony dla określonych odbiorców, dlatego należy pisać w taki sposób, aby dostosować go do wymagań osób, dla których powstaje tłumaczenie. Natomiast tekst docelowy kierowany jest do nowych grup odbiorców, dlatego też należy tworzyć tekst, w sposób, który „przyciągnie uwagę”
  • Przekład – każdy tłumacz zdaje sobie sprawę z różnic kulturowych. Specjalistyczny tłumacz wykona swoją pracę uwzględniając wszelkie realia kulturowe

Nadszedł czas, kiedy należałoby wytłumaczyć pojęcie „realia kulturowe”. Wielu osobom może wydawać się, że wyjaśnienie tego pojęcia jest absurdalne. Pytając napotkane osoby z pewnością uzyskamy odpowiedź. Reali kulturowe to elementy tekstu, łączące się w szczególny sposób z kulturą innych krajów. Przykładem mogą być m.in.: nazwy własne, cytaty, filmy.

Pomimo znajomości tego pojęcia wielu osobom wydaje się, że do przekładu tekstu wystarczy odpowiedni słownik. Nic bardziej mylnego. Przykładem może być słownictwo prawne, które znajdziemy w słownikach, ale bez odpowiedniej wiedzy kulturowej nie jesteśmy w stanie prawidłowo przetłumaczyć tekstu. Powodem może być istnienie różnych instytucji czy modyfikacja prawa.

Dlatego też realia kulturowe stanowią ogromną rolę w zawodzie tłumacza. Profesjonaliści wiele razy spotkali się z wyrażeniami, których nie stosuje się w danym kraju. Jednak „dla chcącego nic trudnego”. Można zastąpić dane słowo rozwinięciem definicyjnym.

Zawód tłumacza jest niezwykle trudnym zawodem, wymagającym oprócz wiedzy, kreatywności oraz doświadczenia.  Mam ogromną nadzieje, że artykuł spełnił swoją rolę i odpowiedział na wstępne pytanie: Jaka jest rola transferu kulturowego w tłumaczeniu tekstów? Jednakże dla jasności pozwolę sobie zacytować niezwykle trafne spostrzeżenie: „Język jako twór społeczny jest nieodłączną częścią cywilizacji i kultury danego społeczeństwa. Odzwierciedlają się w nim różnice w sposobie widzenia rzeczywistości pozajęzykowej, a także wzorce, normy i zachowania”[1]

[1] Z. Aleksander, Elementy lingworealioznawcze w nauczaniu j. rosyjskiego, Warszawa 1982 s. 5

 

Komentarze

O eTranslate24

Nasze biuro tłumaczeń oferuje szeroki zakres usług. Żadne zlecenie nie jest dla nas wyzwaniem. Zajmujemy się tłumaczeniami każdego rodzaju, dzięki czemu z pewnością wykonamy dla Państwa profesjonalne tłumaczenie na miarę Twoich potrzeb.

Najnowsze wpisy

Polub nas na FB